THAM DỰ LỄ CẦU SIÊU CHO 57 CÁN BỘ, CHIẾN SĨ ĐẠI ĐỘI 2
Nhân dịp 55 năm Ngày giỗ trận của đơn vị, Ban liên lạc cựu chiến binh (CCB) Tiểu đoàn 13 phối hợp với chính quyền địa phương cùng thân nhân các liệt sĩ và đông đảo nhân dân tổ chức Lễ cầu siêu tưởng niệm những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Đó không chỉ là một nghi lễ tâm linh, mà còn là cuộc trở về của ký ức, của nghĩa tình đồng đội và lòng biết ơn đối với những người đã hiến dâng tuổi thanh xuân cho đất nước. Cựu chiến binh phường Phú Yên tổ chức cho Thường trực tham dự, học tập để tổ chức lễ cầu siêu cho các anh hùng, liệt sĩ tại nghĩa trang Đông Tác (nghĩa trang tỉnh Phú Yên cũ).
Quang cảnh Lễ cầu siêu cho 57 liệt sĩ Đại đội 2, Tiểu đoàn 13 ngày 17/6/2026
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày 57 cán bộ, chiến sĩ Đại đội 2, Tiểu đoàn 13, Tỉnh đội Phú Yên anh dũng ngã xuống trên mảnh đất Bắc Lý. Thời gian có thể phủ xanh những hố bom năm cũ, nhưng ký ức về trận chiến bi hùng ấy vẫn còn nguyên vẹn trong lòng đồng đội, thân nhân liệt sĩ và nhân dân địa phương.
Theo các tài liệu lịch sử và lời kể của những nhân chứng còn sống, rạng sáng ngày 19/6/1971, Đại đội 2, Tiểu đoàn 13 nhận nhiệm vụ tiến công tiêu diệt địch tại khu vực ấp Bắc Lý, thị trấn Củng Sơn, huyện Sơn Hòa (nay thuộc tỉnh Đắk Lắk). Do điều kiện thời tiết không thuận lợi, các đơn vị bạn không thể cơ động vào vị trí theo kế hoạch hiệp đồng tác chiến. Đại đội 2 rơi vào thế chiến đấu đơn độc và bị lực lượng đối phương phát hiện, bao vây từ nhiều phía.
Cuộc chiến diễn ra vô cùng ác liệt, từ lúc trời còn mờ sáng cho đến khoảng 17 giờ chiều cùng ngày, cán bộ, chiến sĩ Đại đội 2 kiên cường bám trụ, chiến đấu đến những viên đạn cuối cùng. Trước lực lượng địch đông hơn nhiều lần cùng hỏa lực mạnh, những người lính vẫn quyết không lùi bước.
Khi tiếng súng ngừng vang lên, 57 cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh. Trong hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt, bà con địa phương lặng lẽ gom nhặt thi thể các anh, chôn cất tạm trong những hố bom trên vùng đất còn nồng mùi thuốc súng. Cả Đại đội 2 chỉ còn bốn người sống sót. Họ vượt qua dòng sông Ba đang lúc nước lớn từ thượng nguồn đổ xuống để trở về đơn vị.
Sự hy sinh ấy trở thành một trong những mất mát lớn nhất của Tiểu đoàn 13 trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Nhiều người ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, có người chưa kịp lập gia đình. Họ ra đi, mang theo những ước mơ còn dang dở, để lại nỗi nhớ thương khôn nguôi cho gia đình và quê hương.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng với những người còn sống trở về, ký ức về trận đánh năm ấy chưa bao giờ nguôi ngoai. Trong số bốn người sống sót có CCB Lưu Công Thục, khi đó là Tiểu đội trưởng của đơn vị. Sau ngày đất nước thống nhất, trở về cuộc sống đời thường rồi nghỉ hưu, ông vẫn đau đáu về những đồng đội đã nằm lại chiến trường. Trong những giấc ngủ chập chờn của người lính già, hình ảnh đồng đội năm xưa vẫn hiện về. Những gương mặt trẻ trung, những đêm hành quân xuyên rừng, những câu chuyện bên bếp lửa và cả những lời hẹn ngày chiến thắng... tất cả như mới hôm qua.
Từ nỗi trăn trở ấy, ông cùng nhiều cựu chiến binh Tiểu đoàn 13 lặn lội tìm lại chiến trường xưa, vận động đồng đội, chính quyền địa phương và nhân dân đóng góp công sức xây dựng nơi đây thành khu tưởng niệm.
Đó là hành trình kéo dài nhiều năm, được vun đắp bằng lòng tri ân, bằng tình đồng đội và sự kiên trì của những người lính còn sống. Từng tấm bia được dựng lên. Từng hàng cây được trồng xuống. Từng phần việc được hoàn thành bằng công sức, tâm huyết và cả những giọt nước mắt.
Để rồi hôm nay, giữa không gian yên bình của vùng đất từng thấm máu chiến tranh, khu tưởng niệm đã trở thành nơi để đồng đội trở về, để thân nhân liệt sĩ thắp nén hương tưởng nhớ người thân, đồng thời là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.
Trong lời phát biểu tại lễ cầu siêu, nhiều lần nghẹn ngào không nói thành lời, CCB Đại tá Lưu Công Thục – người còn lai cuối cùng của trận đánh năm xưa xúc động chia sẻ: Mỗi mình tôi còn sống đến hôm nay không phải vì may mắn hơn đồng đội. Chỉ là anh em đã nằm lại, còn mình được giao phần việc trở về để chăm nom nơi này, để hằng năm còn có người thắp cho anh em nén nhang.
Cựu chiến binh, Đại tá Lưu Công Thục, Thường trực Ban Liên lạc CCB Tiểu đoàn 13, phát biểu cảm tưởng trong buổi Lễ cầu siêu
Câu nói mộc mạc của người lính già khiến nhiều người có mặt không cầm được nước mắt. Ông còn dặn người con trai duy nhất của mình là Lưu Công Hà rằng: Mốt mai ba yếu, hoặc trăm tuổi con hãy thay cha làm việc hương khói này.
Nhiều năm qua, ngày 19/6 đã trở thành ngày giỗ chung của Đại đội 2, mà chúng tôi gọi là là “Giỗ Bắc Lý” để phân biệt với những giỗ trận khác. Dù nắng hay mưa, những người lính năm xưa, thân nhân liệt sĩ cùng nhân dân địa phương vẫn tìm về đây dâng hương tưởng niệm. Có những mái đầu đã bạc trắng, có những bước chân không còn vững vàng, có những người lần đầu tiên tìm được nơi người thân mình đã ngã xuống. Mỗi nén hương được thắp lên là một lời tri ân, mỗi cái nắm tay là một sự sẻ chia, mỗi giọt nước mắt lặng lẽ rơi là minh chứng cho tình đồng đội không bao giờ phai nhạt. Đứng trước phần mộ đồng đội, một thân nhân liệt sĩ xúc động bày tỏ: Hơn nửa thế kỷ rồi, nỗi đau mất cha, mất anh chưa bao giờ nguôi. Nhưng mỗi lần về đây, nhìn thấy đồng đội của các anh vẫn gìn giữ nơi này, nhìn thấy chính quyền và bà con còn hương khói cho các liệt sĩ, chúng tôi cảm thấy người thân mình chưa bao giờ bị lãng quên.
Lễ cầu siêu năm nay diễn ra trong không khí trang nghiêm và xúc động. Tiếng kinh cầu vang lên giữa núi rừng thanh vắng như lời nhắn gửi đến những người đã khuất. Những vòng hoa tươi thắm, những nén hương thơm và những phút mặc niệm thành kính đã kết nối quá khứ với hiện tại, kết nối người đang sống với những người đã hy sinh vì Tổ quốc. Đối với thân nhân liệt sĩ, đây là dịp để bày tỏ lòng tưởng nhớ đối với người thân yêu. Đối với những cựu chiến binh còn sống, đây là cuộc gặp gỡ đặc biệt với những đồng đội đã nằm lại mãi mãi ở tuổi đôi mươi. Còn đối với thế hệ trẻ hôm nay, lễ cầu siêu là bài học sinh động về lịch sử, về lòng yêu nước và trách nhiệm giữ gìn những giá trị mà cha anh đã đánh đổi bằng máu xương mới có được.
Năm mươi lăm năm đã đi qua kể từ ngày bi tráng ấy, chiến trường xưa giờ đã xanh màu cây lá. Tiếng súng đã lùi vào quá khứ, nhưng sự hy sinh của 57 cán bộ, chiến sĩ Đại đội 2 vẫn còn đó trong ký ức đồng đội và lòng dân. Buổi lễ khép lại khi màn đêm buông xuống. Nhưng ngọn lửa tri ân được thắp lên từ tình đồng đội, từ đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc sẽ còn cháy mãi.
Và nơi khu tưởng niệm này, những người lính Đại đội 2 vẫn đang hiện diện trong lòng đồng đội, trong ký ức của nhân dân và trong sự biết ơn của các thế hệ hôm nay; như những ngọn lửa ký ức không bao giờ tắt, soi sáng con đường đi tới tương lai bằng giá trị của lòng yêu nước, sự hy sinh và nghĩa tình đồng bào./.
Nguyễn Văn Huynh, Chủ tịch Hội CCB phường Phú Yên
